📖 Bài 39: Tìm hiểu sinh vật ngoài thiên nhiên - lớp 6

🎯 MỤC TIÊU BÀI HỌC Thực hiện được các kĩ năng tìm hiểu sinh vật ngoài thiên nhiên (quan sát, sử dụng khoá lưỡng phân, làm bộ sưu tập ảnh/mẫu vật) và nhận biết được vai trò của chúng.

I. Chuẩn bị "Hành trang thám hiểm"

1. Địa điểm: Vườn trường, công viên, vườn thú hoặc khu bảo tồn thiên nhiên. 2. Dụng cụ cần thiết: Để chuyến đi thành công, em cần mang theo các "bảo bối" sau:

• Để quan sát & ghi chép: Sổ, bút, kính lúp, ống nhòm, máy ảnh (hoặc điện thoại).
• Để thu thập mẫu: Vợt bắt bướm (cho sinh vật bay/nhảy), vợt thuỷ sinh (cho sinh vật dưới nước), panh kẹp, lọ đựng mẫu, và nhãn dán mẫu.
• Tài liệu: Sách nhận diện, khoá phân loại.

3. Yêu cầu an toàn: Trang phục gọn gàng, tuân thủ tuyệt đối các quy định an toàn và cực kì cẩn thận, chú ý với những sinh vật có độc.

[Mô tả ảnh 1: Bộ dụng cụ thám hiểm sinh học (mô phỏng Hình 39.1)

II. Tuyệt chiêu thực hành ngoài trời

1. Kĩ năng quan sát và ghi hình

• Mắt thường: Quan sát hình dáng, kích thước và cách di chuyển.
• Kính lúp: Soi kĩ các chi tiết nhỏ của sinh vật.
• Ống nhòm: Quan sát động vật ở xa (như chim trên cao, thú trong rừng).
• Nhớ chụp ảnh lại tất cả các loài đã gặp để làm bộ sưu tập và ghi chép ngay thông tin về môi trường sống, vai trò của chúng vào sổ.

2. Kĩ năng phân loại

• Thực vật: Quan sát môi trường sống; rễ (có rễ thật không?), thân (gỗ hay thảo?), lá (cách xếp lá?), cơ quan sinh sản (bào tử, nón hay hoa, hạt?).
• Động vật: Nhận diện theo nhóm (Không xương sống hay Có xương sống). Chú ý kĩ đặc điểm hình thái và cách di chuyển (chân vịt có màng bơi, chân khớp, cánh...).

3. Kĩ năng Bắt - Thả mẫu vật

• Dùng vợt thuỷ sinh khua nhẹ dưới nước để bắt tôm, cá nhỏ....
• Dùng vợt bắt bướm chao nhanh để bắt côn trùng bay (bướm, chuồn chuồn) hoặc chụp lên cỏ để bắt cào cào, châu chấu.
• Lưu ý quan trọng: Với các loài có khả năng đốt (như ong), phải dùng panh kẹp chặt để đưa vào lọ. Sau khi quan sát xong các động vật có xương sống (cá, ếch...), em phải thả chúng về lại môi trường tự nhiên.

[Mô tả ảnh 2: Học sinh thực hành ngoài thiên nhiên (mô phỏng Hình 39.2, 39.3, 39.4)]

III. Báo cáo Thu hoạch

Sau chuyến đi, các nhóm hãy tập hợp lại để hoàn thành báo cáo:

1. Trưng bày: Giới thiệu bộ sưu tập ảnh hoặc mẫu vật mà nhóm mình đã thu thập được.
2. Định danh: Kể tên các loài sinh vật và phân loại chúng vào đúng ngành/lớp đã học.
3. Điền Phiếu học tập: Hoàn thành Phiếu số 1 (Dành cho Thực vật - mô tả rễ, thân, cơ quan sinh sản) và Phiếu số 2 (Dành cho Động vật - mô tả hình thái nổi bật, vai trò).

📌 LỜI KẾT CHƯƠNG Bài 39 không chỉ giúp em củng cố lại toàn bộ kiến thức về Đa dạng thế giới sống, mà còn nuôi dưỡng tình yêu thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường.