📖 Bài 41: Biểu diễn lực - lớp 6

1/10

⏱ 10:00

Gợi ý ⌄

💡 Bài 41: Biểu diễn lực

🎯 MỤC TIÊU BÀI HỌC

Biểu diễn được một lực bằng một mũi tên (có điểm đặt, hướng và độ lớn).
Đo được lực bằng lực kế lò xo và biết đơn vị của lực là niutơn.

I. Các đặc trưng của lực và Dụng cụ đo

Để mô tả chính xác một lực, chúng ta không thể chỉ nói "đẩy" hay "kéo" chung chung, mà cần xác định rõ 3 đặc trưng sau:

Độ lớn (Sự mạnh/yếu): Lực đẩy một chiếc ô tô chết máy sẽ có độ lớn lớn hơn rất nhiều so với lực đẩy một cánh cửa phòng.
Phương và chiều: Lực kéo một sợi dây có thể theo phương nằm ngang (chiều từ trái sang phải), hoặc theo phương thẳng đứng (chiều từ dưới lên trên).
Điểm đặt: Là vị trí chính xác mà lực tác dụng lên vật.

Đơn vị và Dụng cụ đo:

Đơn vị đo lực là niutơn, kí hiệu là N (được đặt theo tên của nhà bác học vĩ đại Isaac Newton).
Dụng cụ để đo độ lớn của lực được gọi là lực kế (phổ biến nhất là lực kế lò xo).

[Mô tả ảnh 1: Dụng cụ đo lực - Lực kế lò xo (mô phỏng Hình 41.3 và 41.4)

II. Cách biểu diễn lực (Kiến thức cốt lõi)

Vì lực có điểm đặt, có hướng (phương, chiều) và có độ lớn, nên các nhà khoa học quy ước dùng một mũi tên để biểu diễn lực.

Khi vẽ mũi tên này, em phải tuân thủ 3 nguyên tắc sau:

Gốc của mũi tên: Đặt đúng vào vị trí mà lực tác dụng lên vật (gọi là điểm đặt).
Hướng của mũi tên (Đường thẳng và mũi nhọn): Phải trùng với phương và chiều của lực tác dụng.
Độ dài của mũi tên: Thể hiện độ lớn của lực, được vẽ theo một tỉ xích (tỉ lệ) cho trước.
- Ví dụ: Nếu em đẩy chiếc xe nôi với lực $30\text{ N}$. Em quy ước tỉ xích là $1\text{ cm} = 10\text{ N}$. Vậy mũi tên em vẽ sẽ phải dài đúng $3\text{ cm}$.

[Mô tả ảnh 2: Biểu diễn lực đẩy xe nôi (mô phỏng Hình 41.6)]

Ô 1: Một cần thủ đang câu cá, mũi tên lực màu đỏ hướng xiên lên trên dọc theo dây câu. Ô 2: Một cung thủ đang kéo cung, mũi tên lực màu đỏ hướng nằm ngang về phía sau dọc theo mũi tên thật. Ô 3: Một vận động viên nhảy cầu đang rơi xuống nước, mũi tên lực màu đỏ hướng thẳng đứng từ trên xuống dưới biểu diễn trọng lực.

[Mô tả ảnh 3: Các ví dụ về hướng của lực (mô phỏng Hình 41.5)]

📌 TỔNG KẾT BÀI HỌC

Đơn vị đo lực là niutơn (N). Dụng cụ đo lực là lực kế.
Mỗi lực đều có 3 đặc trưng: điểm đặt, phương và chiều, độ lớn.
Lực được biểu diễn bằng một mũi tên: gốc là điểm đặt, hướng trùng với hướng của lực, độ dài thể hiện độ lớn theo một tỉ xích.

Vậy là em đã nắm được "bí kíp" để vẽ mọi loại lực trên đời rồi đấy!