📖 Bài 45: Lực cản của nước - lớp 6

🎯 MỤC TIÊU BÀI HỌC Thực hiện được thí nghiệm chứng tỏ vật chịu tác dụng của lực cản khi chuyển động trong nước.

I. Lực cản của nước là gì?

Khi chúng ta hay bất kì vật thể nào di chuyển trong nước, nước sẽ tạo ra một lực đẩy ngược lại hướng di chuyển của chúng ta. Lực này được gọi là lực cản của nước.

• Qua các thí nghiệm so sánh (kéo một vật trên cạn và kéo vật đó ở trong nước), các nhà khoa học đã chứng minh được rằng: vật chuyển động trong nước chịu lực cản lớn hơn rất nhiều so với khi chuyển động trong không khí.
• (Lưu ý: Không chỉ có nước, mà không khí cũng có lực cản tác dụng lên các vật chuyển động trong nó).

[Mô tả ảnh 1: Sự tồn tại của lực cản trong nước]

II. Lực cản của nước phụ thuộc vào yếu tố nào?

Vì sao những chiếc tàu ngầm hay máy bay lại có hình dáng thon dài ở đầu mà không phải là hình vuông bẹt? Bí mật nằm ở định luật sau:

• Độ lớn lực cản của nước (hay không khí) càng mạnh khi diện tích mặt cản càng lớn.
• Giải thích: Nghĩa là nếu bề mặt vật cản tiếp xúc với nước càng rộng, vật sẽ bị nước cản lại càng nhiều và di chuyển càng chậm.

III. Ứng dụng để "vượt qua" lực cản

Dựa vào nguyên lí diện tích mặt cản ở trên, con người và tự nhiên đã có những sự thích nghi vô cùng kì diệu để di chuyển nhanh hơn:

• Trong tự nhiên: Các loài cá bơi nhanh như cá mập, cá kiếm, cá ngừ... đều có cơ thể hình thoi (thuôn nhọn ở đầu và vây) để giảm tối đa diện tích tiếp xúc với nước, giúp chúng xé nước lao đi với tốc độ đáng kinh ngạc.
• Trong đời sống & công nghệ: Tàu ngầm và máy bay được con người thiết kế bắt chước hình dáng thon nhọn của các loài cá để giảm lực cản của nước và không khí. Tương tự, các vận động viên đua xe đạp thường phải cúi khom người xuống để thu nhỏ diện tích cơ thể, từ đó giảm lực cản của gió để đạp xe nhanh hơn.

[Mô tả ảnh 2: Thiết kế khí động học giúp giảm lực cản (mô phỏng Hình 45.3)]

📌 TỔNG KẾT BÀI HỌC

1. Các vật chuyển động trong nước và không khí đều chịu tác dụng của lực cản.
2. Lực cản của nước và không khí tác dụng lên vật càng mạnh khi diện tích mặt cản của vật càng lớn.

Như vậy là chúng ta đã hoàn thành xuất sắc Chương VIII về Lực rồi đấy! Em nhớ làm bài tập nhé. Tuần sau chúng ta sẽ chuyển qua chương mới Chương IX - Năng lượng